Bir Murat ÇELİK Kuruluşudur... Başarmak Karar Vermektir.
Adır Köyü
ANASAYFA NOSTALJİ FOTO VİDEO SPOR BASINDA ADIR İLETİŞİM VE ÖNERİ SİTENE EKLE RSS KAYNAĞI

HABER ARA


Gelişmiş Arama

Online
Bugün Tekil31 
Bugün Çoğul65 
Toplam Tekil 1682697 
Toplam Çoğul3253729 
Ip 54.162.139.105
Tarif Dergisi

VAN HAVA DURUMU

VAN
Zembilfroş û Xatûn un Öyküsü

Zembilfroş û Xatûn un Öyküsü

Tarih 27.Ağustos.2014, 09:36 Editör RodinT@h@Rumet

Efsanenin geçtiği yer Mezopotamya'nın tarihi ve kültür beşiği, çeşitli uygarlıklara yurtluk yapmış, Mervani Devleti'nin başkenti Farqin yani bugünkü adıyla Silvan dır.

Zembilfroş û Xatûn

 

  Zembîlfiroş Efsanesi de, en az Yusuf ile Züleyha, Mem û Zîn ve Siyabend u Xece kadar bölgede bilinen ve halk şarkılarına konu olan hazin bir aşk hikayesi.

 

 

 

  Zengin prenses ile fakir gencin sonu hüsranla biten sevdası. Ancak bu birbirini delice seven Mem û Zîn'in öyküsü değil. Şirin için dağları delip yol açan Ferhat'ın öyküsü de değil. Bu sevda Zembîlfıroş'a karşılıksız aşk besleyen Xatûn ve bu aşktan kurtulmak için ölümü seçen Zembîlfıroş'un efsanesi...

 

 

  Efsanenin geçtiği yer Mezopotamya'nın tarihi ve kültür beşiği, çeşitli uygarlıklara yurtluk yapmış, Mervani Devleti'nin başkenti Farqin yani bugünkü adıyla Silvan dır.Efsaneye göre bir padişahın zevk ve sefa içinde büyütülmüş, çok yakışıklı bir oğlu varmış. Genç prens sık sık ava çıkarmış. Bu av gezilerinin birinde yol kenarındaki mezarların birisinden çıkmış iskelet ve kafatası görür.

 

  O zamana kadar ölüm kavramına yabancı olan genç prens o andan itibaren ölümün gerçekliği yüz yüze gelir. Ölümün zengin, yoksul, genç yaşlı dinlemediğini, dünya malının dünyada kaldığını ve bir gün böyle iskelete dönüşeceğini anlar. Prens o andan sonra elini eteğini dünya nimetlerinden çekmeye karar verir ve Allah'a sığınıp, onun yolunda yürümeye yemin eder. Sarayı ve yaşadığı ihtişamını geride bırakıp eşi ile birlikte yollara düşer. Diyar diyar gezerek zembîl yapıp satmaya ve hayatını böyle kazanmaya başlar. Çocukları olur. Sırtlarında çadırları, üzerlerinde yıpranmış giysilerinden başka bir şeyleri yoktur. Genç prens, artık zembil satarak, geçimini sağlayan Zembîlfıroş'tur...

 

  Son durağı olan Farqin'e gelir. Zembil satmak için Farqîn sokakların arşınlarken Farqin Beyi'nin karısı Xatûn'un dikkatini çeker. Xatûn, Zembîlfiroş'a aşık olmuştur. Zembil alma bahanesiyle Zembîlfiroş'u saraya çağırır ve ona olan aşkını dizelere dökerek anlatır:

 

 

 

 

Zembîlfiroş zembîla tine

 

Dikan bi dikan di gêrîne

 

Hiş li Xatûnê namîne

 

Serî li zeman di gerîne

 

Gazi dike ku bibîne

 

Were ser doşeka mîr e

 

Li te helal, herama mîr e

 

Bidime te zulfî harîr e

 

Çavê min ê xezalan e

 

Sîngamin wek zozana ne

 

Bejna min wek rihane

 

Çiqa bêjî hêjan e

 

 

 

Zembîlfiroş, zembiller getirir,

 

Dükkan dükkan gezdirir,

 

Xatûn'un aklı başından gidiyor,

 

Aklıyla arıyor zaman yaratmak için,

 

Sesleniyor ki, onu görmek için

 

Gel Beyin döşeğinin üstüne,

 

Beyin haremi sana helaldir,

 

Güzel zülüflerimden sunayım sana,

 

Gözlerim ceylanların gözüdür,

 

Bağrım yaylalar gibidir,

 

Endamım reyhan gibidir,

 

Dilediğin gibi güzel ve uygundur,

 

 

  Ama Zembîlfiroş evlidir, karısını sevmektedir, dünya nimetlerinden vazgeçmiş bir derviştir. En önemlisi tövbe etmiştir. Allah'a kulluk edecektir, haramı yaşamından silmiştir. Zaten bunun için değil miydi onca malını, mülkünü, ihtişamını bırakıp yollara düşmek?.. Bu yüzden Xatûn'un aşk çağrısına olumsuz yanıt verir. Ve Xatûn'a cevabı hemen oracıkta verir:

 

 

 

 Xatûnê ez tobedar im

 

Delalê ez tobedarim

 

Zarok birçîne li malin

 

Ji rebbê jorî nikarim

 

  

 

Xatûn ben tövbekarım

 

Güzel kadın ben tövbekarım,

 

Çocuklar evde açdır,

 

Allah adına yapamam

 

 

  Zembîlfiroş, Xatûn'un ilan-ı aşk teklifini reddeder. Farqin beyinin karısı Xatûn red cevabını kabul etmez. Ne yapıp edip yakışıklı Zembîlfiroş ile birlikte olmaktır amacı. Xatûn'ın ısrarları karşısında Zembîlfiroş çareyi kaçmakta bulur. Xatûn peşini bırakmaz, sora sora Zembîlfiroş'un kaldığı çadırı öğrenir. Xatûn, bir gece çadırda kalmak için Zembîlfiroş'un karısına yalvarır. Karşılığında tüm mal varlığını ve mücevherlerini bağışlayacağını anlatır, sadece bir gece Zembîlfiroş ile kalmak ister. Xatûn'un bu kadar yoğun ısrarı üzerine Zembîlfiroş'un eşi, çocuklarını da yanına alarak oradan ayrılır. Xatûn, Zembîlfiroş'un eşinin giysilerini giyer ve yatağa girerek Zembîlfiroş'u beklemeye başlar. Karanlık Farqin'e çökerken, Zembîlfiroş zembillerini sattıktan sonra çadırına döner. Xatûn'un yatağında olduğundan habersiz, aynı yatağa uzanır. Ancak yataktaki kadının kendi karısı olmadığını, Xatûn'un ayağındaki gümüş halhalin çıkardığı sesten anlar. Bunu anlar anlamaz, çadırdan dışarı çıkar.

 

 

 

  Kimilerine göre Zembîlfiroş, Xatûn'dan kurtulamayacağını anlar ve gidip sarayın burçlarından kendini aşağı atar. Efsanenin başka bir anlatımına göre ise, Zembîlfiroş bu noktadan sonra çaresiz kalır ve canını alması için Allah'a yalvarır. Zembîlfiroş ölünce, peşinde koşan Xatûn'da aynı dilekte bulunur ve ikisi de ölür.

 

 

 

  Bu sevda masalının da diğer masallar gibi sonu hazindir... Aynı Mem û Zîn destanındaki gibi, Xatûn'un Zembîlfiroş'a olan aşkında da ölüm 'çare' olmuştur...

 

 

 

  Şarkılara, öykülere konu olan Zembîlfiroş ile Xatûn'un aşk hikayesi, bugün sadece olayın yaşandığı Diyarbakır`ın Silvan ilçesinde değil, Kürt kültürünün olduğu tüm bölgelerde hala dillerde."


Bu haber 2567 defa okunmuştur.

Delicious  Facebook  FriendFeed  Twitter  Google  StubmleUpon  Digg  Netvibes  Reddit

Filmén Kurdi

Dema Hespé Serxweş. Sarhoş Atlar Zamanı,

Dema Hespé Serxweş. Sarhoş Atlar Zamanı, Bahman Ghobadi'nin büyük gürültü koparak ilk yapıtı olan Sarhoş Atlar Zamanı, zor bir coğrafyanın zor öyküsünü ...

Bekas (Nerdesin Süperman) 2012. Karzan Kader

Bekas (Nerdesin Süperman) 2012. Karzan Kader Cami’de dua ederken “bütün eski ayakkabıları bize gönder Allahım” diye dua ettikleri sahne onların masumiyetinin ta...

SOSYAL MEDYADA ADIR

Sahi Biz Batıya Ne Verdik? - Yasin Kuruçay17.Mart.2017

HAFTANIN SÖZÜ

"Güneşin
sana
gelmesini
istiyorsan,
gölgeden
çık."

Konfüçyüs

ANKET

Bu Yıl Köy de Buluşma Programı Düzenlensin mi?



Tüm Anketler

 

Site Adır Köyünü tanıtmak için hazırlanmış kişisel bir sitedir. Siteye katkıda bulunmak için köyümüzle ilgili haber,şiir,makale,anı,resim gibi her türlü dökümanı gönderebilirsiniz. e-mail adresim ****harunebiri@hotmail.com**** Bütün telif hakları Harun EBİRİ'ye aittir
RSS Kaynağı | Yazar Girişi | Yazarlık Başvurusu

Site Tasarım ve Editleme     |     Harun EBİRİ

Altyapı: MyDesign Haber Sistemi