Ekonomist Reşat Ebiri, savaşa ayrılan bütçenin süreçle birlikte ülkede kalması durumunda kişi başı milli gelirin de artacağını belirterek, ‘Toplumun refahına yansıyacak, eğitime, sağlığa, adalete yansıyacak. Buna ilişkin biran önce yasal alt yapılar yapılmalıdır’ dedi
Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan’ın 27 Şubat 2025 tarihinde başlatmış olduğu Barış ve Demokratik Toplum Süreci’ne ilişkin değerlendirmeler devam ediyor. Siyasettin yanı sıra iş dünyasında da büyük umutlar yaratan bu süreçte devletin somut adımlar atması hala bekleniyor.
Ekonomist ve İş İnsanı Reşat Ebiri, hasta tutsakların serbest bırakılması, kayyumların politikalarının son bulması, Anayasa Mahkemesi ve AİHM kararlarının uygulanmasının süreci hızlandıracağını ifade etti. Sürecin bölgede büyük umutlar yarattığını da sözlerine ekleyen Reşat Ebiri, “Yatırımlar daha çok olacak, korkular ve sıkıntılar ortadan kalkacak” dedi.
Barış ve Demokratik Toplum Süreci’nin her halükarda hem bölge hem de ülke ekonomisine büyük katkı sağlayacağını ifade eden Reşat Ebiri, “Çokça konuşulan ve tartışılan bir konu ama herkes gibi biz de olumlu bakıyoruz tabi sürece. Bizler için hayatın normale dönmesi demek. İş dünyasının yatırım yapması için, korkuların, sıkıntıların ve dışsal faktörlerin ortadan kalkması demek. Özelikle sürecin bize büyük katkısı olacaktır, aşağı yukarı 100 yıldır İzmir İktisat Kongresi’nden bu yana bir takım eksiklikler ve geri kalmışlıklar yaşıyoruz. Öteden beri bölgemiz ucuz iş gücü ve ham madde kaynağı olarak görülüyor. Çatışmalı süreç de üzerine eklenince sorunlarımız katmerleşti. Zaten koşullar kötüydü daha da kötü oldu ama bu süreçle birlikte normali yakalayabileceğimiz düşünüyoruz. Bunun için beklentilerimiz yüksek” dedi.
‘Bütçe eğitime, sağlığa, kalkınmaya gitmeli’
Çatışmalı sürecin ülke ekonomisine büyük zarar verdiğini hatırlatan Reşat Ebiri, “Rakamlar çok konuşuluyor ve çok tartışılıyor, son olarak Meclis Başkanı Numan Kurtulmuş’un açıklamaları oldu. Bu çatışmalı sürecin ülke ekonomisine maliyeti 140 milyar dolar ile 240 milyar dolar arsında ifade ediliyor. Yani bundan şu anlam çıkıyor, aşağı yukarı bütçenin yarısına denk bir rakamı biz bu çatışmalı süreçte bütçeye yük yapmışız. 40 yılla çarptığınız zaman olağanüstü büyük rakamlar çıkıyor. Eğer bu para ülkede kalmış olsaydı, kişi başı milli gelir çok daha farklı olabilirdi. Çatışmalı süreç herkes açısından büyük bir kayıp yarattı ama bundan sonra bu paranın bütçeye kazandırıldığını düşünün bütçeyi yüzde 50 oranında artırmış oluyorsunuz. Bu artış toplumun refahına yansıyacak, eğitime, sağlığa, adalete yansıyacak. Buna ilişkin biran önce yasal alt yapılar yapılmalıdır” şeklinde konuştu.
‘Yasa gerektirmeyen adımlar şimdi atılabilir’
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin kararları ve Anayasa Mahkemesi’nin kararları neden uygulanmadığını hatırlatan Reşat Ebiri, ”Şu anda bizim canımızı yakan hepimizi rahatsız eden içerideki hasta tutsakların durumu ve kayyım uygulamalarıdır. Bu uygulama her 2 ayda bir yenileniyor, böyle şeylere ihtiyaç yok. ‘Ahmetler göreve gitsin’ çağrısı ile beraber kayyımların görevleri 2 ay ertelendi. Bunlara gerek var mı? Bunlar basit şeyler yasa gerektirmeyen şeyler. Elbette yasa gerektirecek şeyler de var ama bunlar zaman alacak şeyler. Ezanından yasa gerektirmeyen bu gibi adımlar şimdi atılabilir” şeklinde konuştu.
‘Wan kendini kalkındıracak bir şehirdir’
Wan’ın büyük bir potansiyele sahip, kendi dinamikleri ile ayağa kalkacak bir kent olduğunu söyleyen Reşat Ebiri, “Bölgede yaşanan savaşlar ilelebet sürmeyecek, elbet bitecek. Amerika’nın ambargoları muhtemelen kalkacak. Wan İran, Irak ve Suriye’ye sınır olan bir şehir, özelikle de 93 milyon nüfusu olan İran Pazarı Wan’ın kalkınması için önemli bir ülke. Wan kendini kalkındıracak bir şehirdir, yeter ki engellenmesin. Wan’da 3 tane sınır kapısı mevcut bu kapıların sorunsuz açılması kent ekonomisine büyük katkı sunacak. Ülkelerin birbirini beslemelerinde büyük faydalar vardır. Wan 1 milyondan fazla nüfusu olan bir şehir ama sürekli göç veriyor. Bu şehir aslında diğer şehirleri besliyor. Bu da işsizlikten kaynaklanıyor” dedi.
Haber: Lütfü Pala \ MA
KURDİ…
Aborînas Ebîrî: Pêvajo dê bandoreke mezin li pêşketina aboriyê bike
WAN – Aborînas Reşat Ebîrî diyar kir ku bi pêvajoya aştiyê re li herêmê kelecaneke mezin çêbûye û got: “Ji bo me asayîbûna jiyanê tê wateya pêşketina aboriyê û çareserkirina pirsgirêkan.”
